โรงเรียนไทยรัฐวิทยา๑๐๔ (บ้านทุ่งกระถิน)

888 หมู่ 3 บ้านทุ่งกระถิน ตำบล ด่านทันตะโก อำเภอ จอมบึง จังหวัด ราชบุรี 70150

Mon - Fri: 9:00 - 17:30

032 265 022

เว็บบอร์ด ที่ใช้สำหรับการแลกเปลี่ยนบทสนทนา การพูดคุย การอภิปรายในสังคมออนไลน์ของโรงเรียนไทยรัฐวิทยา104

Please or Register to create posts and topics.

เกร็ดความรู้กฎหมายเกี่ยวกับสภาพบุคคล

เกร็ดความรู้กฎหมายเกี่ยวกับสภาพบุคคล

ทุกคนรู้ดีว่าตัวเองเกิดวันที่เท่าไหร่ เดือนอะไร ปีไหน ปัจจุบันอายุเท่าไหร่ แต่เคยคิดไม่ ว่าทำไมเราต้องรู้ข้อมูลเหล่านี้ด้วย ข้อมูลนี้มีประโยชน์อย่างอื่นนอกจากการได้รู้ว่าใครอายุมากกว่าน้อยกว่าใครหรือจะได้มีงานวันเกิดแสนสุขสันต์ในทุก ๆปีให้ทุกคนได้เฉลิมฉลองกัน ในทางกฎหมายการที่รู้ว่าคนๆหนึ่งเกิดขึ้นมาเมื่อไหร่ จะมาสามารถทราบได้ว่าคนๆนั้นมีอายุเท่าไร ซึ่งจะไปสัมพันธ์กับเรื่องของสิทธิ ยกตัวอย่างเช่น คนที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะจะไม่สามารถไปทำข้อตกลงใด ๆที่จะสร้างภาระหน้าที่ซึ่งหนักเกินไปสำหรับเด็กได้ 
โดยในบทความนี้จะมาพูดเรื่องของข้อกฎหมายในส่วนของ “สภาพบุคคล” มาตรา 15 และ 16 ที่เป็นสองมาตราแรกของเรื่องนี้ เพื่อให้ผู้อ่านได้เข้าใจความสำคัญในเรื่องสภาพบุคคลกัน
ตามประมวลแพ่งและพาณิชย์เรื่องของสภาพบุคคลจะอยู่ในบรรพ 1 ลักษณะ 2 หมวด 1 ส่วน 1 มี 4 มาตราที่จะพูดรวมๆ ว่าการที่เราจะนิยามได้ว่าสิ่งไหนคือ ‘คน’  ต้องเริ่มจากจุดไหน และเรื่องพื้นฐานอย่างการนับอายุ การตาย และชื่อของเรา
  เริ่มจากมาตรา 15 ซึ่งกล่าวว่า มนุษย์คนหนึ่งจะถือว่าเกิดตามกฎหมายตอนไหน และสิ้นสุดความเป็นมนุษย์ตามกฎหมายเมื่อไร ในมาตราใช้คำว่าสภาพบุคคลเริ่มเมื่อคลอดและอยู่รอดเป็นทารก คำว่าคลอดนั้นก็ตามตัว คือ การที่ทารกคนหนึ่งได้คลอดออกมาจากช่องคลอดของผู้เป็นแม่ ไม่ว่าจะเป็นการคลอดโดยธรรมชาติ หรือผ่าคลอดก็ตาม โดยกฎหมายกำหนดนิยามของการคลอด คือ ร่างกายส่วนต่างๆทั้งหมดของทารกออกมาจากร่างกายของแม่ได้ทั้งหมด
แม้จะยังไม่ตัดสายสะดึกก็ถือว่าคลอดออกมาแล้ว สำหรับคำว่าอยู่รอดเป็นทารกนั้นหมายถึง ทารกคนนั้นส่งสัญญาณบางอย่างแสดงว่ายังมีชีวิตอยู่ ซึ่งมีหลายลักษณะ เช่น การร้องไห้ การไอ หรือการเคลื่อนไหวของร่างกาย และถึงแม้เด็กทารกนั้นจะส่งสัญญาณมาเพียงวิเดียวก็ถือว่าได้เกิดมีสถานะเป็นบุคคลตามกฎหมายแล้ว สามารถมีสิทธิและมีหน้าที่ได้แล้ว หากถามว่าทารกคนหนึ่งสามารถส่งสัญญาณความมีชีวิตออกมาได้เพียงวินาทีเดียวและตายไปมันมีความสำคัญแค่ไหน
ตอบได้เลยว่าสำหรับคนทั่วไปที่จะได้รับผลกระทบนั้น มีแค่สำหรับครอบครัวที่กำลังแบ่งกองมรดกกัน แม้ทารกคนนั้นจะมีสภาพความเป็นมนุษย์เพียงน้อยนิดเขาก็มีสิทธิที่จะได้รับมรดกนั้น และเมื่อเขาตายไปมรดกจะตกสู่ทายาท คือพ่อแม่ของทารกคนนั้นเอง แต่มันเป็นกรณีที่ไม่เกิดขึ้นบ่อยนัก โดยในส่วนท้ายของมาตรา 15 มีการเสริมข้อความเน้นย้ำไว้ว่าแค่ตัวยังเป็นทารกที่อยู่ในครรภ์ก็สามารถรับสิทธิต่างๆที่ควรจะได้รับขณะที่อยู่ในครรภ์ จนทารกคนนั้นสามารถคลอดออกมาแล้วอยู่รอดได้
   ซึ่งมีเรื่องที่ผู้เขียนสงสัยว่าหากวันหนึ่งมนุษย์สามารถเกิดขึ้นมาได้โดยไม่ผ่านการคลอดเลย อาจจะเกิดจากห้องทดลอง หรือวิทยาศาสตร์สามารถให้ผู้ชายอุ้มท้องได้ แต่เวลาคลอดอาจจะผ่า คนๆนั้นที่เกิดมาจะเข้าตามมาตรา 15 นี้หรือไม่
  เมื่อเกิดแล้วก็ต้องมีตาย ซึ่งการตายตามกฎหมายหมายถึง คนที่ตายนั้นจะสิ้นสุดสภาพบุคคล ไม่สามารถใช่สิทธิหรือมีหน้าที่ใดๆได้อีกแล้ว แน่นอนว่าเมื่อคนตายไปหน้าที่ที่เคยมีก็ถือว่าจบสิ้นลงแล้ว ตอนมีชีวิตอยู่ไม่ว่าจะเคยมีสิทธิ์ได้รับอะไร ตอนตายจะไม่สามารถรับสิทธิ์ต่างๆนั้นต่อได้อีก 
เมื่อสภาพบุคคลสิ้นสุดลงเมื่อตาย แล้วแบบไหนล่ะจึงจะถือว่าคนๆหนึ่งได้ตายลงไปแล้ว ตามกฎหมายคนเราจะถือว่าตายในเวลาที่แกนสมองหยุดทำงาน  ถึงแม้ว่าระบบในการดำรงชีวิตอื่น อย่างหัวใจยังเต้น หรือปอดกำลังหายใจ แต่เมื่อแกนสมองหยุดทำงาน มีผลให้ระบบสมองที่เป็นตัวควบคุมระบบดำรงชีวิตทั้งหมดจะไม่สามารถกลับมาทำงานได้เช่นเดิมอีกครั้ง คนๆนั้นก็ถือว่าตายแล้วในทางกฎหมาย
     ต่อไปเป็นมาตรา 16 ที่จะกล่าวถึงการนับอายุของเรา ตามกฎหมายนั้นวันที่เราเกิดหรือคลอดออกมาถือว่าเรามีอายุ 1 วันแล้ว เช่น ไม่ว่าตอนที่เราเกิดมาจะเกิดก่อนเที่ยงคืนของวันที่ 25 เดือน 12 เพียง 5 นาที ตราบใดที่ยังไม่เปลี่ยนวันจะถือว่าเราเกิดวันนี้ 25 เดือน 12 มีอายุ 1 วัน เมื่อข้ามมาวันที่ 26 เดือน12 เราจะมีอายุ 2 วัน ทำให้เราจะมีอายุเพิ่มขึ้นหนึ่ง 1 ปีในทุกๆวันเกิดของเรานั่นเอง
เนื่องจากกฎหมายนี้บังคับใช้มานานแล้ว ตั้งแต่ช่วงเวลาที่การทำทะเบียนราชยังทำไม่ครบถ้วนทำให้บางคนไม่รู้วันเกิดที่แน่ชัดของตัวเอง ซึ่งกฎหมายก็มีทางแก้ให้ดังนี้ 
   1.สำหรับคนที่จำวันไม่ได้ แต่ยังพอจำเดือนได้ ให้ถือว่าคนๆนั้นเกิดในวันแรกของเดือน
    2.สำหรับคนที่จำทั้งวันเกิดและเดือนเกิดไม่ได้ จะถือว่าคนๆนั้นเกิดวันแรกของปีหรือก็คือวันที่ 1 เดือน 1
     ตอนนี้เราก็จบไปแล้วสำหรับ 2 มาตราแรกเกี่ยวกับสภาพของบุคคล ที่ในมาตรา 15 เป็นการกำหนดว่าสิ่งที่เรียกว่า สภาพบุคคลนั้นจะเริ่มต้นตอนไหน และสิ้นสุดลงเมื่อใด ยังมีเรื่องของสิทธิต่างๆที่แม้จะยังไม่เกิดคลอดออกมาก็สามารถรับสิทธินั้นไว้ได้ เหมือนเป็นการจองไว้ก่อน เพิ่มโอกาสให้ทารกได้รับสิทธิได้ง่าย อีกทั้งยังเป็นการป้องกันก่อนคลอดกรณีที่ผู้ใหญ่เกิดมีความโลภขึ้น พร้อมๆกับรับประกันว่าเด็กคนนั้นจะสามารถอยู่รอดจนคลอดออกได้เพื่อรับสิทธินั้นได้อย่างสมบูรณ์
ส่วนในมาตรา 16 เป็นเรื่องของการนับอายุของคน ที่ให้ถือว่าเรามีอายุเป็นหนึ่งวันทันทีที่เราเกิด เหตุผลที่เป็นเช่นนั้นเพราะเราจะได้มีอายุเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งปีได้พอดีกับวันเกิดของเรา เนื่องจากหนึ่งปีมี 365 หรือ 366 วัน เมื่อนับวันเกิดของเราเป็นหนึ่งวันแล้ว จะเห็นว่าจะมีชีวิตครบ 356 หรือ 366 วัน ครบในวันเกิดของเราพอดี ไม่มีเศษเป็นนาที ชั่วโมงสำหรับมาตราที่เหลือของเรื่องสภาพบุคคลเราจะต่อกันในบทความต่อไป
โรงเรียนไทยรัฐวิทยา